Baptiste: Wie? Wat? Waarom? Waar? Wanneer?

“Ja, ’n lieflike erfenis het vir my geword.”
Psalm 16:6

“Elke Baptis behoort te weet waarom hy ’n Baptis is, en dit uit die spesifieke bevele van God se Woord te weet. Om nie hierdie kennis te hê nie, bring op elke moontlike wyse skade aan ons kerke.”
George W. Truett
Leraar van First Baptist Church of Dallas, 1897–1944

Baptiste tel wêreldwyd in die miljoene en haal dikwels die nuus. Tog weet die wêreld oor die algemeen min van Baptiste, en wat wel bekend is, word dikwels verkeerd verstaan. Selfs sommige Baptiste is nie vertroud met Baptiste se geloofsoortuigings en praktyke, erfenis en geskiedenis nie.

Het u byvoorbeeld geweet…

• …dat ’n Baptistepredikant die eerste regeringsvorm in Amerika gevestig het wat volledige godsdiensvryheid aan almal gebied het?

• …dat die eerste Baptistesendelinge uit Amerika nie Baptiste was toe hulle na die sendingveld vertrek het nie, maar onderweg Baptiste geword het?

• …dat die eerste Baptistepredikant in Engeland deur koning Jakobus I — bekend van die King James-Bybel — in die gevangenis gesit is omdat hy daarop aangedring het dat alle mense vry moet wees om te aanbid?

• …dat die eerste verkose president van die Republiek van Texas later ’n uitstaande Baptisteleek in Texas geword het?

• …dat sommige van die vroegste Baptiste die doop deur uitgieting en nie deur onderdompeling toegepas het nie, maar spoedig tot die gevolgtrekking gekom het dat die Bybel onderdompeling as die regte doopwyse leer?

• …dat sommige vroeë Baptiste in Amerika in die openbaar gegesel is omdat hulle sang by ’n erediens ingesluit het, aangesien sulke sang as ongeestelik en onbybels beskou is?

• …dat die eerste Baptistesendeling van die Verenigde State na ’n ander land ’n Afro-Amerikaner was wat voorheen ’n slaaf was?

• …dat ’n Baptistepredikant uit Texas vanaf die trappe van die Amerikaanse Kapitool in Washington, D.C., ’n preek oor godsdiensvryheid gelewer het?

• …dat ’n Baptistepredikant in Virginia met James Madison vergader het om ’n wysiging aan die Amerikaanse Grondwet aan te moedig wat godsdiensvryheid sou waarborg?

• …dat die bekendste evangelis ter wêreld ’n Baptis is wat sy bediening in die middel van die twintigste eeu begin het?

• …dat die eerste persoon wat as Baptis in die Golf van Mexiko gedoop is toe Texas nog ’n onafhanklike nasie was, ’n groot melkmaatskappy gestig het?

• …dat ’n voormalige president van die Verenigde State en ontvanger van die Nobelprys ’n Baptisteleek en Sondagskoolonderwyser is?

• …dat ’n ruimhartige Baptistesakeman die eerste persoon was wat ’n doeltreffende proses vir die pasteurisering van kaas ontwikkel het?

• …dat die skrywer van die wyd gebruikte dagboek My Utmost for His Highest ’n Baptis uit ’n toegewyde Baptistegesin was, en dat sy vader en broer Baptistepredikante was?

Hierdie “het u geweet?”-stellings is interessant — daar sal in latere artikels in hierdie reeks meer inligting daaroor wees — maar hulle dui nie aan watter geloofsoortuigings en praktyke Baptiste kenmerk nie. As iemand u sou vra: “Wat is die een saak wat Baptiste van ander Christelike denominasies onderskei?” wat sou u antwoord wees? Of as u gevra word: “Watter verskil maak dit om ’n Baptiste-Christen te wees?” wat sou u sê? In die komende weke sal hierdie reeks artikels sulke vrae ondersoek.

Waarom is daar ’n gebrek aan kennis oor Baptiste?

Waarom verstaan baie Baptiste vandag nie wat dit beteken om ’n Baptis te wees nie? Verskeie faktore het waarskynlik tot hierdie gebrek aan kennis bygedra:

• BYPU, BTU, Training Union en Church Training, wat op Sondagaande in kerke gehou is — die naam het in verskillende tydperke van die Baptistelewe verskil, maar die doel van elkeen was om “dissipels te maak” — het Baptisteleer, -praktyk en -geskiedenis beklemtoon, maar bestaan nie meer nie.

• ’n Menigte mense het in onlangse jare vanuit ander denominasies by Baptistekerke aangesluit, terwyl ander min of geen kerklike agtergrond het nie. In albei gevalle is hulle kennis van Baptiste se geloofsoortuigings en praktyke gewoonlik beperk.

• Sommige Baptistekerke bied min of geen hulp aan lidmate om te verstaan wat dit beteken om ’n Baptiste-Christen en ’n Baptistekerk te wees nie.

• Sommige mense glo dat denominasies óf iets van die verlede is óf van min belang is. Die feit is egter dat die Baptistedenominasie groei en nie verdwyn nie, en dat verskille tussen denominasies belangrik is.

Die groeiende belangstelling in Baptistegeloof

Die afname in begrip van wie Baptiste werklik is, onder sowel Baptiste as nie-Baptiste, het ’n hernude belangstelling in die geloofsoortuigings, praktyke en erfenis van ons Baptistefamilie van Christene aangewakker.

Ons begin die belangrikheid besef van wat George W. Truett, die bekende leraar van First Baptist Church of Dallas, ’n eeu gelede verklaar het: “Elke Baptis behoort te weet waarom hy ’n Baptis is, en dit uit die spesifieke bevele van God se Woord te weet. Om nie hierdie kennis te hê nie, bring op elke moontlike wyse skade aan ons kerke.”

Baptiste van die verlede het standvastig vasgehou aan die geloofsoortuigings en praktyke wat hulle ’n afsonderlike denominasie gemaak het. Hulle het dit nie gedoen omdat hulle anders wou wees nie, maar omdat hulle oortuig was dat hulle getrou aan God se Woord was. Hulle het hewige teenstand van regerings en ander Christelike groepe verduur. Omdat hulle geweier het om hulle Bybelse oortuigings prys te gee, het hulle bespotting, boetes, openbare geseling, gevangenisstraf en die dood verduur. Ons behoort sekerlik die Bybels gegronde geloof waarvoor hulle so ’n hoë prys betaal het ernstig op te neem en aan toekomstige geslagte oor te dra.

Gelukkig is ’n hernude beklemtoning van Baptisteleer, -praktyk en -erfenis reeds aan die gang. In 1994 het die Baptist General Convention of Texas die Baptist Distinctives Committee en die Texas Baptist Heritage Center gestig om inligting en inspirasie oor Baptistegeloof en kerkregering te verskaf. Baptisteskole bied kursusse oor Baptiste-identiteit aan. ’n Toenemende aantal kerke bied konferensies oor Baptistegeloof aan. Boeke en ander materiaal oor Baptistegeloof en -erfenis word vervaardig. Al hoe meer predikante preek oor Baptiste-eienskappe.

’n Jaarlange reeks artikels oor geloofsoortuigings wat vir Baptiste belangrik is

Mnr. Noble Hurley het ’n passie gehad om die verhaal van Baptiste te help vertel, om die groeiende belangstelling in Baptiste verder te laat toeneem en die duisternis van misverstand en onkunde oor Baptiste te verdryf. Daarom het hy voor sy dood in 2004 die middele voorsien om juis dit te help doen. Hierdie jaarlange reeks artikels in die Baptist Standard is die resultaat van sy vrygewigheid.

Hierdie artikels is nie ’n amptelike verklaring van Baptistegeloof nie. Trouens, geen sodanige “amptelike” verklaring bestaan nie. Geen Baptis praat namens alle Baptiste nie. Daarom verteenwoordig hierdie artikels die standpunt van een Baptis, naamlik die skrywer.

Die reeks sal basiese Baptiste-oortuigings en -praktyke behandel en Bybelse grondslae en historiese agtergrond verskaf. Onderwerpe sluit in die heerskappy van Christus, die gesag van die Bybel, die bevoegdheid van die siel, die aard van verlossing, die priesterskap van gelowiges, die gelowigedoop, kerklidmaatskap en kerkregering, outonomie, vrywillige samewerking, godsdiensvryheid, die skeiding van kerk en staat, en belangrike maniere waarop Baptiste met die wêreld omgaan.

Sommige, indien nie die meeste nie, van hierdie onderwerpe is omstrede. Dit is nie verbasend nie. Hewige verskille onder Baptiste is nie nuut nie. Daar is gesê dat Baptiste nie ’n stil volk is nie. Baptiste spreek eerder hulle oortuigings met groot erns uit. Ons verbintenis tot vryheid van uitleg en uitdrukking lei tot verskille.

Sulke kort artikels kan hierdie onderwerpe natuurlik nie volledig behandel nie. Om meer inligting beskikbaar te stel, sal ’n webwerf artikels en hulpbronne oor elke onderwerp bevat. Besoek www.baptistdistinctives.org.

Hierdie artikels word aangebied met die gebed dat die eindresultaat nie slegs ’n beter begrip van die wie, wat, waarom, waar en wanneer van Baptiste sal wees nie, maar ook die bevordering van die saak van Christus regoor die wêreld.

Vir meer inligting, besoek www.baptistdistinctives.org.

Omdat hy inligting oor Baptiste-eienskappe wou deel, het Noble Hurley kort voor sy dood in 2004 die Jane and Noble Hurley Baptist Identity Fund gestig met die doel om hierdie reeks te publiseer. Hy het William M. Pinson Jr. en Doris A. Tinker gevra om die artikels voor te berei. © (Artikel 1)

_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

ANTWOORDE OP DIE “HET U GEWEET?”-AFDELING VAN HIERDIE ARTIKEL

…dat ’n Baptistepredikant die eerste regeringsvorm in Amerika gevestig het wat volledige godsdiensvryheid aan almal gebied het
ROGER WILLIAMS

…dat die eerste Baptistesendelinge uit Amerika nie Baptiste was toe hulle na die sendingveld vertrek het nie, maar onderweg Baptiste geword het
ADONIRAM EN ANN HASSELTINE JUDSON

…dat die eerste Baptistepredikant op Engelse bodem deur koning Jakobus I — bekend van die King James-Bybel — in die gevangenis gesit is omdat hy daarop aangedring het dat alle mense vry moet wees om te aanbid
THOMAS HELWYS

…dat die eerste verkose president van die Republiek van Texas ’n uitstaande Baptisteleek in Texas geword het
SAM HOUSTON

…dat sommige van die vroegste Baptiste die doop deur uitgieting en nie deur onderdompeling toegepas het nie, maar spoedig vasgestel het dat die Bybel onderdompeling as die regte doopwyse leer
VROEË GENERAL BAPTISTS

…dat sommige vroeë Baptiste in Amerika in die openbaar gegesel is omdat hulle sang by ’n erediens ingesluit het, aangesien sulke sang as ongeestelik en onbybels beskou is
BAPTISTE IN KOLONIALE AMERIKA

…dat die eerste Baptistesendeling uit die Verenigde State na ’n ander land ’n Afro-Amerikaner was wat voorheen ’n slaaf was
GEORGE LIELE

…dat ’n Baptistepredikant uit Texas vanaf die trappe van die Amerikaanse Kapitool in Washington, D.C., ’n preek oor godsdiensvryheid gelewer het
GEORGE W. TRUETT

…dat ’n Baptistepredikant in Virginia met James Madison vergader het om ’n wysiging aan die Amerikaanse Grondwet aan te moedig wat godsdiensvryheid sou waarborg
JOHN LELAND

…dat die bekendste evangelis ter wêreld ’n Baptis was en lidmaat van ’n Baptistekerk was
BILLY GRAHAM

…dat die eerste persoon wat as Baptis in die Golf van Mexiko gedoop is toe Texas nog ’n onafhanklike nasie was, ’n groot melkmaatskappy gestig het
GAIL BORDEN JR.

…dat ’n voormalige president van die Verenigde State en ontvanger van die Nobelprys ’n Baptisteleek en Sondagskoolonderwyser is
JIMMY CARTER

…dat ’n ruimhartige Baptistesakeman die eerste was wat ’n doeltreffende proses vir die pasteurisering van kaas ontwikkel het
JAMES L. KRAFT

…dat die skrywer van die wyd gebruikte dagboek My Utmost for His Highest ’n Baptis uit ’n toegewyde Baptistegesin was, en dat sy vader en broer Baptistepredikante was
OSWALD CHAMBERS