Baptiste

“Deur die waarheid in liefde te spreek, sal ons in alle opsigte opgroei tot Hom wat die Hoof is, naamlik Christus. Uit Hom groei die hele liggaam, saamgevoeg en saamgebind deur elke ondersteunende ligament, en bou dit homself in liefde op, namate elke deel sy werk doen.”
Efesiërs 4:15-16 (NIV)

“Want ons is medewerkers van God …”
1 Korintiërs 3:9 (NIV)

Die Baptiste-denominasie weerstaan eenvoudige beskrywings. Baptiste pas nie netjies in vaste kategorieë nie. Hoewel hulle op baie maniere uiteenlopend is, word Baptiste nie deur een enkele leerstelling omskryf nie, maar deur ’n groep oortuigings en praktyke. As ’n geheel maak hierdie dinge van Baptiste ’n besondere gemeenskap van Christene. Daar is ’n oorvloed materiaal oor Baptiste beskikbaar. Hierdie artikel bied slegs ’n kort oorsig.

Wie is Baptiste?

Baptiste is ’n uiteenlopende volk.

Rasgewys is Baptiste—“rooi, geel, bruin, swart en wit.” Waar Baptiste vroeër oorwegend wit was, vorm hulle nou ’n ware kaleidoskoop van menslike kleure.

Ekonomies wissel Baptiste van straatarmes tot miljardêrs. Hulle woon in krotte en herehuise. Sommige leef van maatskaplike toelaes, terwyl ander as entrepreneurs floreer.

Polities strek Baptiste feitlik oor die hele spektrum. Hulle beklee talle regeringsposte en verduur ook vervolging deur regerings.

Opvoedkundig wissel Baptiste van ongeletterde mense tot briljante geleerdes. Onder Baptiste is daar mense sonder enige formele skoolopleiding, sowel as mense wat die hoogste sport van die akademiese leer bereik het.

Godsdienstig aanbid Baptiste-gemeentes op formele sowel as informele maniere. Hulle word aangetref in groepe wat as konserwatief én liberaal beskryf word.

Kultureel verskil Baptiste grootliks. Hulle verskil in dieet, kleredrag en gebruike. Geen besondere kledingstyl of haarstyl identifiseer iemand as ’n Baptis nie. Baptiste praat talle tale en dialekte.

Waar word Baptiste aangetref?

Baptiste word regoor die wêreld aangetref.

Baptiste woon, aanbid en bedien in meer as honderd lande. Die Baptiste-Wêreldalliansie hou die volledigste beskikbare rekord, maar presiese statistiek oor Baptiste is moeilik om vas te stel. Daar word beraam dat ongeveer 50 miljoen gedoopte gelowiges wêreldwyd lidmate van Baptiste-gemeentes is. Miljoene ander wat nie lidmate is nie, neem aan hierdie gemeentes deel en vind daarby baat.

Die grootste konsentrasie Baptiste is in Noord-Amerika. In die Verenigde State vorm Baptiste die grootste nie-Katolieke denominasie. Hulle is georganiseer in honderde kerkverenigings, konvensies, genootskappe en federasies, en tel tussen 35 miljoen en 40 miljoen gedoopte gelowiges.

Die tweede grootste konsentrasie Baptiste word in Afrika aangetref, waar ongeveer 7 miljoen Baptiste woon. Die grootste Baptiste-bevolking is in Nigerië, met meer as 2 miljoen, en die tweede grootste in die Demokratiese Republiek van die Kongo, met byna 2 miljoen.

Die derde grootste groep Baptiste woon in Asië, met meer as 4,5 miljoen lidmate. Indië het die grootste Baptiste-bevolking, met ongeveer 2 miljoen lidmate. Ander groot groepe Baptiste word in Korea, Indonesië en die Filippyne aangetref.

Die vierde grootste Baptiste-bevolking word in Suid-Amerika aangetref, met meer as 1,5 miljoen lidmate. Die grootste getal is in Brasilië, waar meer as ’n miljoen Baptiste in byna 8 000 gemeentes saamkom.

Baptiste bestaan in kleiner, maar steeds betekenisvolle getalle in die Karibiese Eilande, Sentraal-Amerika, die Midde-Ooste en Europa, waar die grootste aantal Baptiste in die Verenigde Koninkryk en in lande van die voormalige Sowjetunie aangetref word.

Die Baptiste-denominasie groei wêreldwyd. Die vinnigste groei vind in Afrika plaas, gevolg deur Asië. Die stadigste groei vind in Europa en Noord-Amerika plaas, waar die Baptiste-toename vroeër die grootste was.

Wat is die bydraes van Baptiste?

Baptiste is nie volmaak nie. Tog het Baptiste baie betekenisvolle bydraes gelewer en gaan hulle voort om dit te doen. Feitlik elke aspek van die menslike lewe het by hierdie bydraes gebaat.

Deur evangelisasie en sending het God Baptiste gebruik om die lewens van miljoene mense te help verander toe hulle tot reddende geloof in die Here Jesus Christus gekom het.

Baptiste bedien ’n menigte menslike nood—fisies, verstandelik, emosioneel, sosiaal en geestelik. Baptiste-hospitale en -klinieke, organisasies vir die versorging van kinders en bejaardes, ramphulpgroepe, beradingsentrums en talle ander instellings verbind gebroke liggame en geeste, herstel verpletterde lewens en dra by tot die algemene welstand van mense van alle ouderdomme, rasse en omstandighede.

Baptiste pas die evangelie van Christus op verskeie maniere toe om die euwels van die samelewing aan te pak, soos armoede, rassisme, onreg, misdaad, honger, korrupsie, mishandeling van vroue en kinders, dwelmverslawing en seksuele verdorwenheid.

Baptiste bied talle opvoedkundige geleenthede aan ’n groot aantal mense. Deur ’n omvangryke hoeveelheid boeke, tydskrifte en internetbronne beskikbaar te stel, stel Baptiste individue in staat om kennis te verwerf. Deur skole, universiteite en teologiese seminariums te bevorder, maak Baptiste formele akademiese studie moontlik.

Miskien was die mees kenmerkende Baptiste-bydrae dié van godsdiensvryheid en die uitvloeisel daarvan, die skeiding van kerk en staat. Geskiedkundiges, sowel sekulêr as godsdienstig, erken Baptiste as leiers in die stryd om godsdiensvryheid—’n stryd wat steeds voortduur.

Waarom funksioneer Baptiste soos hulle doen?

Waarom het Baptiste gegroei van ’n handjievol mense, wat deur sowel godsdiensorganisasies as regerings gejaag en vervolg is, tot een van die grootste denominasies ter wêreld? Waarom het Baptiste gemak, besittings en selfs die lewe self opgeoffer om ander te bedien en hulle vir godsdiensvryheid vir almal te beywer?

Alhoewel daar geen eenvoudige antwoord op sulke vrae bestaan nie, is die rede vir Baptiste-optrede gewortel in basiese Baptiste-oortuigings. Baptiste is ’n uiters uiteenlopende volk. Nietemin deel hulle sekere basiese leerstellings en praktyke.

Geen enkele leerstelling of kerkordelike beginsel omskryf Baptiste nie, maar as ’n geheel maak hierdie dinge van Baptiste ’n kenmerkende denominasie. Sommige van hierdie oortuigings, soos geloof in God, word deur alle Christene gehuldig. Ander, soos geloof in gemeentelike kerkregering, word met sekere denominasies gedeel. Die volledige kombinasie van oortuigings, kerkordelike beginsels en praktyke wat Baptiste huldig, maak hulle egter ’n unieke gemeenskap van Christene.

Basiese leerstellings sluit die volgende in: Die heerskappy van Jesus Christus; die Bybel as die enigste geskrewe gesag vir geloof en praktyk; sielbevoegdheid; verlossing slegs deur ’n vrywillige reaksie van bekering en geloof op God se genade deur die gawe van sy Seun; die priesterskap van alle gelowiges; die doop slegs van gelowiges en slegs deur onderdompeling; en ’n wedergebore, vrywillige kerklidmaatskap.

Basiese Baptiste-kerkordelike beginsels sluit die volgende in: gemeentelike kerkregering; die selfstandigheid van Baptiste-gemeentes en ander Baptiste-liggame; twee ordinansies vir die gemeente (die doop en die Nagmaal); twee ampsdraers in ’n gemeente (leraar en diaken); finansiële ondersteuning deur vrywillige bydraes van tiendes en offergawes (nie deur belasting nie); en aanbiddingstyle wat vrylik onder die heerskappy van Christus gekies word.

Basiese Baptiste-praktyke en beklemtonings sluit die volgende in: evangelisasie, sending, bediening, die toepassing van die evangelie op die hele lewe en Christelike opvoeding.

Baptiste se verbintenis tot godsdiensvryheid lê ten grondslag van al hierdie leerstellings, kerkordelike beginsels en praktyke. Vrywilligheid, nooit dwang nie, deurtrek hierdie oortuigings. Daarom beywer Baptiste hulle vir ’n vrye kerk in ’n vrye staat.

Slot

Die Baptiste-verhaal is kleurvol en opwindend, gevul met oorwinning en nederlaag, opoffering en sukses, eenstemmigheid en verskil. Baptiste verskil op baie maniere, maar hulle stem oor die algemeen saam oor basiese oortuigings en praktyke. Solank Baptiste getrou bly aan hierdie kern-oortuigings, sal hulle nie net voortbestaan nie, maar ook floreer.

“Die verhaal van die Baptiste is by uitstek die moeite werd om vertel te word.”
Kenneth Scott Latourette
Voormalige professor in Sending en Wêreldchristendom, Yale-universiteit