Gemeentelike Kerkregering

“So vorm ons wat baie is, in Christus een liggaam, en elke lid behoort aan al die ander.”
Romeine 12:5

Wie regeer jou kerk? Wie kies julle pastorale leierskap? Wie besluit hoe die tiendes en offergawes bestee sal word? Wie bepaal watter geloofsoortuigings en praktyke julle kerk sal lei? Wie besit julle kerk se eiendom? ’n Kerk se kerkregering of bestuursvorm bepaal die antwoorde op vrae soos hierdie.

Wat Is Gemeentelike Kerkregering?

Kerkregering is die wyse waarop ’n organisasie, soos ’n kerk, funksioneer — die beleid en beginsels wat sake soos bestuur, besluitneming, struktuur en leierskap rig. Baptiste verskil van die meeste Christelike denominasies oor kerkregering. Die verskil is veral duidelik in die manier waarop gemeentes van Christene bestuur word.

Een groot verskil tussen Baptiste en baie ander denominasies is dat geen persoon of groep buite ’n Baptistegemeente enige gesag oor die kerk behoort te hê wat geloofsoortuigings en godsdienstige praktyke betref nie. Verder behoort al die lidmate binne die kerkgemeenskap ’n gelyke stem in die regering van die kerk te hê.

Baptiste-kerkregering word dikwels “demokraties” genoem. In ’n sekere sin is dit so. In ’n demokrasie het al die mense ’n gelyke stem in besluitneming. Geen individu of groep mense is in beheer nie. Dit behoort ook in ’n Baptistekerk die geval te wees. Een manier waarop demokratiese regering beoefen word, is dat elke kerklid die reg het om oor sake tydens kerksakevergaderings te stem.

Vir baie nie-Baptiste, en selfs vir sommige Baptiste, lyk dit na ’n vreemde manier waarop ’n kerk funksioneer. Om die regering van ’n kerk in die hande te plaas van mense wat geen besondere opleiding, onderwys of roeping het nie, kan dwaas voorkom. Waarom sou Baptiste dit waag om op hierdie manier te funksioneer?

Wat Is die Grondslae van Gemeentelike Kerkregering?

Vir Baptiste is geloofsoortuigings nie net verenigbaar met kerkregering nie, maar vorm dit ook die grondslag daarvan. Basiese Baptiste-oortuigings hou dus direk verband met gemeentelike kerkregering.

Die Heerskappy van Christus. Streng gesproke glo Baptiste nie in demokratiese kerkregering nie. “Demokraties” is ’n politieke term wat “die volk regeer” beteken. Vir Baptiste berus die uiteindelike gesag vir ’n kerk nie by die mense nie, maar by Jesus Christus. Jesus is die Hoof of Here van die kerk (Efesiërs 4:15; Filippense 2:11). ’n Gepaste beskrywende term vir Baptiste-kerkregering kan moontlik “teodemokraties” wees, wat God se heerskappy deur al die mense beteken.

Die Gesag van die Bybel. Baptiste glo dat gemeentelike kerkregering die praktyke van die kerke wat in die Nuwe Testament beskryf word, die beste weerspieël. Die lidmate van ’n kerk wat saam opgetree het, en nie ’n enkele persoon of groep nie, het byvoorbeeld belangrike besluite geneem (Handelinge 6:1–6; 13:1–3; 15:22; 2 Korintiërs 8:1–13).

Verlossing Slegs uit Genade deur Geloof. Baptiste glo dat almal wat verlos is, deur genade tot reddende geloof in Christus gekom het, en nie deur werke, sosiale status of enigiets anders nie (Efesiërs 2:8–10). Die grond aan die voet van die kruis is gelyk. Geen Baptis behoort daarom oor ’n ander heerskappy te voer nie. ’n Kerk behoort dus deur al die mense saam onder die heerskappy van Christus bestuur te word.

Die Bevoegdheid van die Siel en die Priesterskap van Gelowiges. Mense het ’n Godgegewe bevoegdheid om God se wil te ken en te volg. Diegene wat deur geloof op God se genadegawe van verlossing reageer, word “gelowige-priesters” (1 Petrus 2:9; Openbaring 5:1–10). Elke gelowige-priester het direkte toegang tot God deur die Skrif en gebed en is onder leiding van die Heilige Gees vry om God se wil te onderskei. Verder is elke gelowige ook deel van ’n “koninklike priesterdom” waarin Jesus Christus die Hoëpriester is (Hebreërs 7–10). Hierdie priesterdom is ’n gemeenskap waarin elke gelowige-priester as ’n samewerkende deel van die gemeenskap God se leiding behoort te soek.

Wedergebore Kerklidmaatskap van Gedoopte Gelowiges. Baptiste hou sterk vas aan die Bybelse leer dat ’n kerk slegs behoort te bestaan uit diegene wat deur geloof in Christus gered is en gelowigedoop deur onderdompeling ontvang het. ’n Kerk is daarom ’n gemeenskap van gedoopte gelowiges, of anders gestel, ’n gemeenskap van gelowige-priesters. Die kerkregering is nie in die hande van een persoon of ’n paar mense nie, maar van al die lidmate.

Vrae en Vraagstukke

Die grondslae van gemeentelike kerkregering is Bybels en hou duidelik verband met die kernwaarhede van Baptiste. Mense het egter soms vrae oor hierdie vorm van kerkregering.

Wie is in beheer? In die sakewêreld word die president of hoof-uitvoerende beampte van ’n organisasie dikwels as die persoon in beheer beskou. Dit is daarom natuurlik dat baie mense in dieselfde terme oor ’n kerkorganisasie dink. Op grond van die Bybel en belangrike Baptisteleerstellings dring Baptiste egter daarop aan dat slegs Christus “in beheer” van sy kerk is en dat die lidmate Christus se wil vir die kerk moet soek en volg.

Het die pastor nie gesag oor ’n kerk nie? En die diakens? Die Bybel dui aan dat pastors baie belangrike rolle in ’n kerk vervul (1 Timoteus 3:1–7). Hierdie rolle behels egter nie diktatoriale gesag nie, maar dienende geestelike leierskap, “nie as heersers oor die erfdeel nie” (1 Petrus 5:2–3). Die Bybel toon dat pastors swaar verantwoordelikhede dra, en kerklidmate behoort hulle rolle as dienende leiers te respekteer en op so ’n manier met hulle saam te werk dat “hulle dit met vreugde kan doen en nie al sugtende nie” (Hebreërs 13:17). Die Bybel stel ook hoë vereistes vir diakens (1 Timoteus 3:8–13), maar diakens behoort dienaars te wees en nie regeerders van die kerk nie.

Hoe behoort besluite geneem te word? Omdat Baptistekerke outonoom is, verskil hulle in die spesifieke maniere waarop besluite geneem word. Baptiste-kerkregering vereis dat die volle lidmaatskap uiteindelik verantwoordelik is vir besluite wat op grond van Christus se wil vir die kerk geneem word. Dit is egter dikwels nie prakties dat al die lidmate by elke besluit betrokke is nie. Kerke volg daarom verskillende prosedures om die sake van die kerk te hanteer. Baie kerke lê hierdie prosedures formeel in ’n grondwet en reglement vas.

In talle kerke delegeer die gemeente die verantwoordelikheid vir sekere besluite aan komitees, die pastor en/of personeellede. Hulle bring aanbevelings oor belangrike sake na die gemeente vir goedkeuring. Aanbevelings van komitees, die pastor en/of personeel word dikwels eers deur die diakens geëvalueer voordat dit tydens ’n kerksakevergadering aan die lidmate voorgelê word.

Ideaal gesproke word alle lidmate aangemoedig om aan kerksakevergaderings deel te neem. In baie kerke word hierdie vergaderings ná ’n erediens gehou en vind dit op gereelde tye plaas, byvoorbeeld kwartaalliks. Spesiale kerksakevergaderings word gehou vir belangrike sake, soos ’n stemming oor ’n komitee se aanbeveling van ’n nuwe pastor.

Is hierdie bestuursvorm nie ondoeltreffend nie? Dit kan in sommige opsigte ondoeltreffend wees, maar dit is doeltreffend omdat dit al die lidmate by besluite oor die lewe en bediening van die kerk betrek. Deur hierdie verteenwoordiging word die kerk versterk en mense voel meer deel van die kerk as wat andersins die geval sou wees. ’n Kerk wat in die hande van die lidmate is, het bewys dat dit ’n doeltreffende manier is om die doelstellings van ’n kerk, soos evangelisasie, dissipelskap en bediening, uit te voer.

Gevolgtrekking

Hierdie benadering tot kerkregering is duidelik idealisties en moeilik om toe te pas. Die volgende artikel in hierdie reeks ondersoek sommige van hierdie probleme. Baptiste glo dat hulle, ten spyte van die probleme, na die doel van gemeentelike kerkregering behoort te streef, omdat dit die Nuwe-Testamentiese voorbeeld van kerkregering volg en die beste ooreenstem met die basiese Bybelse leerstellings wat Baptiste dierbaar ag.

“Elke vorm van kerkregering anders as demokrasie maak êrens inbreuk op die heerskappy van Christus.”
E. Y. Mullins
The Axioms of Religion