Baptiste Glo in Kerkoutonomie

“Ek is die Alfa en die Omega, die Eerste en die Laaste; en: Wat jy sien, skryf dit in ’n boek en stuur dit aan die sewe gemeentes wat in Asië is.”
Openbaring 1:11

Wat beteken dit om ’n outonome kerk te wees? Die woord “outonoom” kom van twee Griekse woorde wat “self” en “wet” beteken. Outonoom beteken selfregerend of selfbesturend. ’n Outonome kerk regeer homself dus sonder enige menslike leiding of beheer van buite. Dit is natuurlik nie volkome outonoom nie, omdat ’n kerk altyd die beheer en gesag van Jesus as Here behoort te erken.

Die Outonomie van Baptistekerke

Elke Baptistekerk is outonoom. Om ’n outonome kerk te wees, vorm ’n groot deel van wat dit beteken om ’n Baptistekerk te wees. Baptiste gebruik die term “kerk” om na ’n plaaslike gemeente van gedoopte gelowiges te verwys en nie na die Baptiste-denominasie as geheel nie. Dit is daarom verkeerd om die term “Die Baptistekerk” te gebruik wanneer daar na die Baptiste-denominasie in die algemeen verwys word. Elke plaaslike gemeente is outonoom; daar bestaan dus in werklikheid nie iets soos Die Baptistekerk nie.

Outonomie beteken onder andere dat elke Baptistekerk sy pastorale leierskap kies, sy vorm van aanbidding bepaal, oor finansiële sake besluit en ander kerklike aangeleenthede bestuur sonder beheer of toesig van buite. Baptiste-denominasionele organisasies, soos verenigings van kerke en staats- en nasionale konvensies, het geen gesag oor ’n Baptistekerk nie. Indien enigeen van hierdie organisasies probeer om beheer oor ’n individuele kerk uit te oefen, skend dit ’n basiese Baptiste-oortuiging oor kerkregering.

Omdat ’n Baptistekerk outonoom is, erken dit geen regeringsbeheer oor geloof en godsdienstige praktyk nie. Hoewel Baptistekerke regeringswette oor sekere sake gehoorsaam, weier hulle om die gesag van regerings oor leerstellings, kerkregering en bediening te erken (Matteus 22:21). Baptiste het voortdurend pogings van enige sekulêre regeringsinstansie verwerp om aan ’n kerk voor te skryf wat om te glo, hoe om te aanbid of wie lidmate behoort of nie behoort te wees nie. Hierdie weiering om voor die eise van regerings te buig, het Baptiste duur te staan gekom.

Baptiste het ook die gebruik van sommige denominasies verwerp waar denominasionele owerhede aan plaaslike gemeentes voorskryf wat om te glo en hoe om te aanbid. Baptiste het daarop aangedring dat geen menslike gesag oor ’n Baptistekerk bestaan nie. Slegs Jesus is Here van ’n kerk.

Bedreigings vir die outonomie van Baptistekerke in die Verenigde State kom klaarblyklik meer van binne die Baptiste-denominasie as van die regering of ander godsdienstige groepe. In sommige gevalle beskou Baptiste verenigings en konvensies asof hulle ’n bepaalde gesag oor kerke het.

Dit kan die gevolg wees van ’n wanbegrip van die behoorlike verhouding tussen hierdie instellings en kerke. Verenigings en konvensies vorm ’n belangrike deel van die Baptiste-denominasionele lewe en dra grootliks by tot Baptiste se pogings om dissipels van Jesus Christus te maak en tot volwassenheid te lei, en om mense in sy Naam te bedien. Hulle het egter geen gesag oor plaaslike kerke nie. Elke kerk kan volgens die wil van die gemeente kies om met hierdie ander Baptiste-instansies saam te werk of om dit nie te doen nie.

Baptiste se aandrang op outonomie het tot wanbegrip, kritiek en selfs vervolging gelei. Regerings het Baptiste as verraaiers gestraf, en sommige denominasies het Baptiste as ketters veroordeel. Daar bestaan baie ander vorme van kerkregering, en gemeentelike outonomie word deur ’n betreklik klein minderheid Christelike denominasies beoefen. Waarom het Baptiste dan op die outonomie van kerke aangedring?

Die Bybelse Grondslag vir Kerkoutonomie

Kerkoutonomie is nie ’n bysaak in Baptiste-oortuigings nie. Dit berus op basiese Baptiste-oortuigings. Geen ander vorm van kerkregering pas by die samestelling van Baptiste-geloofsoortuigings en -praktyke nie.

Die Bybel is vir Baptiste die gesag vir geloof en praktyk, en Baptiste glo dat die Bybel kerkoutonomie ondersteun. In Nuwe-Testamentiese tye was elke gemeente van Christene outonoom. Elkeen was ’n afsonderlike eenheid onder die heerskappy van Christus. Hulle het in gemeenskap met mekaar verkeer, maar geen menslike individu of groep het gesag oor die gemeentes uitgeoefen nie.

Die tweede en derde hoofstukke van Openbaring dui aan dat elkeen van die sewe gemeentes in Klein-Asië aan wie Openbaring gerig is, as ’n unieke, afsonderlike eenheid bestaan het en onder geen ander gesag as dié van Jesus Christus gestaan het nie. Die opgestane en verheerlikte Christus het aan die gemeentes leiding gegee.

Die kerke in Nuwe-Testamentiese tye het uit hulle eie lidmaatskap persone gekies om na die liggaamlike behoeftes van lidmate om te sien (Handelinge 6:3–6), bepaal watter persone vir bepaalde bedienings afgesonder sou word (Handelinge 13:1–3), en hulle eie lidmate gedissiplineer (Matteus 18:15–17; 1 Korintiërs 5:1–13). Elkeen van hierdie handelinge is onder die heerskappy van Christus en die leiding van die Heilige Gees uitgevoer, sonder enige leiding of beheer van buite. Geestelike leiers, soos die apostel Paulus, het op oorreding en voorbeeld staatgemaak eerder as op diktatoriale bevele wanneer hulle aan die Nuwe-Testamentiese kerke geskryf het.

Verder het Christene in Nuwe-Testamentiese tye pogings van regerings- en godsdienstige owerhede weerstaan om godsdienstige geloof en praktyk voor te skryf (Handelinge 4:18–20; 5:29). Die vroeë Christene het op outonomie van sowel sekulêre as godsdienstige owerhede aangedring.

Ander Bybelse Baptiste-oortuigings en Kerkoutonomie

Kerkoutonomie berus op ander Bybels gegronde Baptiste-oortuigings. Die heerskappy van Christus, ’n geloofsoortuiging wat Baptiste dierbaar ag, hou byvoorbeeld met outonomie verband. Christus is Here van elke persoon en van elke kerk. Jesus, en nie enige individu of groep nie, behoort in beheer te wees. Sy heerskappy oor ’n kerk word deur die lidmate van die kerk uitgeoefen — mense wat Hom vertrou en as Here gevolg het (Efesiërs 4:1–16).

Wedergebore mense kom vrywillig in groepe bymekaar en vorm kerke. Die Bybel dui aan dat slegs diegene wat weergebore is, lidmate van kerke behoort te wees (Handelinge 2:47). Hierdie mense is slegs deur geloof in God se genadegawe van verlossing in Christus gered en staan daarom almal geestelik op dieselfde vlak (Romeine 5:1–2; Efesiërs 2:8–9). Gevolglik behoort geen individu of groep binne of buite ’n kerk oor ’n ander individu of kerk te “heers” nie (1 Petrus 5:3).

God het elke persoon met die vryheid toegerus om God se wil te ken en te volg. Verder word elke persoon wat in Jesus as Verlosser en Here glo, ’n gelowige-priester (1 Petrus 2:9) met direkte toegang tot God. Geen tussenganger, soos ’n menslike priester, is nodig nie (Hebreërs 9:11–14; 10:21). Elke gelowige-priester het die verantwoordelikheid om hierdie priesterskap verantwoordelik uit te oefen. Deel van daardie verantwoordelikheid is om in ’n liefdevolle kerkgemeenskap met mekaar in verhouding te staan en aan die regering van daardie kerkgemeenskap deel te neem, terwyl die wil van die Here deur Skrifstudie, gebed en die leiding van die Heilige Gees gesoek word.

Net soos al die lidmate van ’n gemeente ’n gelyke stem in die regering van hulle eie kerk behoort te hê, is elke gemeente geestelik aan die ander gelyk. Geen kerk of organisasie van kerke is verhewe bo ’n ander kerk nie. Geen een het gesag oor ’n ander kerk nie. Met ander woorde, elke kerk behoort outonoom te wees.

Gemeentelike kerkregering en die outonomie van kerke gaan hand aan hand. Die een kan nie sonder die ander bestaan nie. Indien individue of groepe buite die gemeente beheer daaroor uitoefen, bestaan daar geen kerkoutonomie en geen gemeentelike kerkregering nie.

Gevolgtrekking

Hoewel daar uitdagings aan kerkoutonomie verbonde is, is dit ’n basiese Bybelse begrip wat ’n wesenlike deel van Baptiste-identiteit vorm en die moeite werd is om te bewaar en te versterk. Die volgende artikel in hierdie reeks sal hierdie sake behandel.

“Elke Kerk is vir altyd vry en onafhanklik van enige en elke kerklike mag wat deur mense op aarde gevorm is; elkeen is die vrye huisgesin van Christus.”
Handves van Onvervreembare Regte, Artikel 1
Union Baptist Association, 8 Oktober 1840