Baptiste: Gelowigedoop

“Ons is dus saam met Hom begrawe deur die doop in die dood, sodat net soos Christus uit die dode opgewek is deur die heerlikheid van die Vader, ons ook so in ’n nuwe lewe kan wandel.”
Romeine 6:4

Vra die meeste nie-Baptiste — en selfs sommige Baptiste! — wat die kenmerkende Baptiste-oortuiging is, en hulle sal waarskynlik antwoord: “Die doop van volwassenes deur onderdompeling.” Daar is natuurlik nie net een Baptiste-kenmerk nie. Waarom beskou soveel mense dan die doop soos Baptiste dit beoefen as ons kenmerkende praktyk? ’n Moontlike rede is dat Baptiste een van die baie min denominasies is wat gelowigedoop deur onderdompeling beoefen en dit doen as ’n simbool dat iemand gered is, en nie as ’n vereiste vir verlossing nie.

In vorige eeue het heersers van sowel die staat as die kerk Baptiste weens hierdie praktyk vervolg. Waarom het Baptiste, ten spyte van sulke hewige teenstand en die ongerief van onderdompeling, hardnekkig vasgehou aan die geloof in en beoefening van gelowigedoop deur onderdompeling? Die antwoord word in basiese Baptiste-oortuigings gevind.

Die Doop Is Slegs vir Gelowiges

Die Nuwe Testament teken aan dat die doop altyd op bekering gevolg het, dit nooit voorafgegaan het nie en nie noodsaaklik vir verlossing was nie (Handelinge 2:1–41; 8:36–39; 16:30–33). Omdat Baptiste die Bybel as ons enigste gesag vir geloof en praktyk beskou, glo ons dat die doop slegs bedoel is vir diegene wat hulle geloof in Jesus Christus as Here en Verlosser gestel het.

Baptiste wys verder daarop dat ’n verbintenis om in Jesus as Here en Verlosser te glo en Hom te volg, in die Nuwe Testament altyd vrywillig was. Daarom behoort die doop, as teken van so ’n verbintenis, altyd vrywillig te wees.

Op grond van hierdie Bybelse oortuigings doop Baptiste nie babas nie. Hierdie weiering het tot vervolging gelei. Henry Dunster, die eerste president van Harvard-universiteit, is byvoorbeeld nie net uit sy amp gedwing nie, maar ook uit Cambridge verban omdat hy geweier het om sy babakinders in die staatsgesteunde kerk te laat doop.

Die Doop Is Slegs deur Onderdompeling

Hoewel sommige vroeë Baptiste mense gedoop het deur water oor hulle te giet of te sprinkel, het Baptiste tot die gevolgtrekking gekom dat die onderdompeling van ’n persoon se hele liggaam in water die enigste Bybelse manier van doop is. Ten spyte van vervolging, ongerief en bespotting het hulle daarom begin om die doop slegs deur onderdompeling te beoefen. Vandag is dit die Baptiste-wyse in die grootste deel van die wêreld.

Die geloof dat onderdompeling die korrekte wyse van doop is, berus om verskeie redes op die Bybel:

Die Doop Is Simbolies

Baptiste glo dat die Bybel leer dat die doop belangrik is, maar nie noodsaaklik vir verlossing nie. Die misdadiger aan die kruis (Lukas 23:39–43), Saulus op die pad na Damaskus (Handelinge 9:1–18) en die mense wat in Cornelius se huis bymekaar was (Handelinge 10:24–48), het almal verlossing ervaar sonder dat die doop daarvoor noodsaaklik was. In sy preek op Pinksterdag het Petrus diegene wat hulle bekeer en in Christus geglo het, aangespoor om gedoop te word — nie omdat die doop vir verlossing noodsaaklik was nie, maar as getuienis dat hulle gered is (Handelinge 2:1–41).

Die doop is dus simbolies en nie sakramenteel nie. Baptiste glo dat die Bybel leer dat die doop simboliseer dat ’n persoon gered is; dit is nie ’n middel waardeur verlossing verkry word nie. Die doop is nie ’n kanaal waardeur reddende genade oorgedra word nie, maar ’n manier om te getuig dat reddende genade ervaar is. Dit was nie sonde af nie, maar simboliseer die vergifnis van sonde deur geloof in Christus.

Hoewel die doop nie noodsaaklik vir verlossing is nie, is dit ’n baie belangrike vereiste van gehoorsaamheid aan die Here. Christus het sy dissipels beveel om te doop (Matteus 28:19); daarom is die doop ’n vorm van gehoorsaamheid aan Jesus as Here. Die doop is een manier waarop ’n persoon verklaar: “Jesus is Here.”

Persoon, Plek, Tyd en Omgewing van die Doop

Die Baptiste-begrip van die priesterskap van alle gelowiges dui daarop dat enige gelowige-priester wat deur die plaaslike gemeente gemagtig is, iemand kan doop — nie net ’n pastor of iemand wat georden is nie. In die meeste Baptistekerke is dit in die praktyk die pastor of ’n kerklid van die personeel wat die doop bedien. Sommige Baptiste het daarop aangedring dat slegs diegene wat “geroep is om te preek” behoort te doop.

Wanneer dit moontlik is, verkies Baptiste ’n openbare plek vir die doop, omdat die doop ’n vorm van openbare geloofsbelydenis is. ’n Verskeidenheid omgewings is al gebruik. In die verlede is die meeste mense in riviere of mere gedoop. Sam Houston is byvoorbeeld in ’n spruit naby die Independence Baptist Church gedoop. In meer onlangse tye het kerke doopvonte binne geboue gebou. Baie ander plekke word egter steeds gebruik, soos swembaddens, mere, riviere, damme, spruite, oseane en selfs drinkbakke vir diere.

Baptiste skryf geen besondere tydstip vir die doop voor nie, behalwe dat die doop op ’n persoon se bekering moet volg. Omdat die doop nie noodsaaklik vir verlossing is nie, bestaan daar geen vereiste dat iemand onmiddellik ná ’n openbare geloofsbelydenis gedoop moet word nie. Sommige kerke doop baie kort ná ’n openbare belydenis. Ander volg die praktyk om die kandidaat te vra om voor die doop ’n klas vir nuwe Christene by te woon.

Baptiste beskou die doop as ’n funksie van die kerk. Baptiste glo trouens dat elke persoon wat gedoop word, lid van ’n plaaslike gemeente behoort te word. Baptiste beskou die doop nie soseer as ’n individuele handeling nie, maar as ’n handeling waarby ’n gemeenskap van gelowige-priesters — dit wil sê ’n kerk — betrokke is. In ’n sekere sin simboliseer die doop ’n verbond tussen die persoon wat gedoop word en ’n kerk.

Gevolgtrekking

Baptiste, wat sterk in godsdiensvryheid glo, respekteer die reg van ander om te doop op watter manier hulle ook al kies. Net so wil Baptiste ons reg uitoefen om ons eie oortuigings uit te druk.

Baptiste het in die verlede verskriklike vervolging verduur weens hulle verbintenis tot gelowigedoop. Baptiste van vandag behoort sekerlik aan gelowigedoop vas te hou, dit nooit ligtelik op te neem nie en elke poging aan te wend om te verseker dat toekomstige geslagte die geweldige betekenis daarvan verstaan.

“Dat die Doop ’n Ordinansie van die Nuwe Testament is, deur Christus gegee, om slegs bedien te word aan persone wat geloof bely, of wat Dissipels is, of onderrig is, en wat op grond van ’n geloofsbelydenis gedoop behoort te word.

Die weg en wyse waarop hierdie Ordinansie bedien moet word, word deur die Skrif aangedui as die indompeling of onderdompeling van die hele liggaam onder water….”

Artikels XXXIX en XL van die Eerste Londense Geloofsbelydenis deur Baptiste, 1644
(Oorspronklike spelling, hooflettergebruik en leestekens in die Engelse bron.)