Baptiste: Aanbidding
“Kom, laat ons aanbid …”
Psalm 95:6
“Dat Baptiste ’n ‘vrye kerkmense’ is, kom tot uitdrukking in die groot verskeidenheid aanbiddingspraktyke in hulle kerke …”
William R. Estep
Why Baptists? A Study of Baptist Faith and Heritage
Die Engelse woord “worship” kom van die Ou-Engelse woord “worthship”. Aanbidding is om deur woord en daad te verklaar dat God ons volkome liefde, totale toewyding en volledige gehoorsaamheid in elke aspek van die lewe waardig is (Openbaring 5:12).
Die Aard van Aanbidding
Ons verklaar deur die wyse waarop ons elke dag leef dat God ons totale toewyding waardig is (Romeine 14:8). Ons toon ons liefde vir God deur diens aan ander in evangelisasie, sending, bediening en pogings om ’n meer regverdige en menswaardige wêreld te ontwikkel.
Baptiste beklemtoon hierdie verskillende aspekte van aanbidding. Baptiste glo ook dat daar tye vir aanbidding is wanneer ons volle aandag op God en ons verhouding met Hom gerig is. Sulke tye bied die geleentheid om bewondering en lof aan God uit te spreek, sonde te bely en God se vergifnis te soek, dank aan God te betuig en ons versoeke voor Hom te bring.
Baptiste het daarom die belangrikheid van persoonlike aanbidding deur individue, gesinsaanbidding in huise en gesamentlike aanbidding deur kerke verkondig. Elkeen hiervan behoort deur vryheid gekenmerk te word.
Aanbidding deur ’n Gemeente
Baptiste glo dat gemeentelike aanbidding ’n noodsaaklike bestanddeel van die kerklewe is (Hebreërs 10:25). Die Nuwe Testament gee nie besondere voorskrifte vir gesamentlike aanbidding nie, maar bevat wel voorbeelde van hoe die eerste Christene aanbid het.
Die Baptiste-denominasie skryf geen aanbiddingspatroon aan kerke voor nie — of enige ander patroon, wat dit betref. Elke gemeente kyk na die Bybel vir leiding en bepaal vryelik sy eie patroon. Aanbidding in Baptistegemeentes verskil van kerk tot kerk, maar sekere elemente is byna altyd teenwoordig. Vryheid is ’n kenmerk van elkeen.
Die dag en tyd vir gemeentelike aanbidding verskil onder Baptiste. Die meeste Baptiste hou egter eredienste op Sondae (Handelinge 20:7; 1 Korintiërs 16:2). Die aantal dienste en die tyd van die dag waarop dit plaasvind, verskil van kerk tot kerk.
Die persone wat die aanbidding lei, verskil ook. In ’n betreklik tipiese diens lei en preek die pastor, ’n sangleier lei die sang, en aangewese lidmate van die gemeente en/of kerkpersoneel lei openbare gebed, lewer getuienisse en/of neem die offergawe op. Persone wat in die aanbidding lei, is vry om aan te trek op die wyse wat die gemeente gepas ag.
Die Bybel staan sentraal in Baptiste-aanbidding (2 Timoteus 3:15–17). Die Baptiste-denominasie het geen gesag om voor te skryf hoe die Bybel gebruik moet word nie. Kerke is vry om te kies watter Bybelvertalings hulle gebruik, watter gedeeltes gelees word en waar in die diens die Bybel gelees word. Individuele Skriflesing en responsiewe lees deur die gemeente word albei beoefen.
Gebed is grondliggend aan alle Baptiste-eredienste, sowel persoonlike as openbare gebed (Markus 11:17; Filippense 4:6). Daar is geen denominasioneel voorgeskrewe gebede nie. Enige lidmaat van die gemeente kan in gebed voorgaan. Die pastor lei dikwels ’n “pastorale gebed” wat vooraf geskryf kan wees, maar gewoonlik spontaan uitgespreek word.
’n Preek vorm ’n belangrike deel van ’n Baptiste-erediens (Handelinge 20:7–9; 2 Timoteus 4:2). Die prediker is vry om die onderwerp, tema, soort en teks van die preek te kies. Die denominasie skryf geeneen hiervan voor nie. Die styl van prediking berus ook by die prediker; sommige lees ’n manuskrip, terwyl die meeste uit notas of spontaan preek.
Musiek speel ’n belangrike rol in Baptiste-eredienste (Psalm 100:2; Efesiërs 5:19). Ook hier is vryheid duidelik. Hoewel die gemeente in feitlik alle kerke aan sang deelneem, verskil die soort musiek wat gesing word grootliks. Benewens gemeentelike sang kan kore, lofprysingspanne, soliste en vokale groepe in Baptiste-aanbidding gehoor word. Die musiekinstrumente wat in eredienste gebruik word, verskil ook en sluit klaviere, orrels en verskeie ander instrumente in.
Getuienisse is ’n algemene kenmerk van Baptiste-eredienste. Die onderwerp van die getuienis hang af van die persoon wat dit lewer en van die klem wat die kerk op daardie tydstip plaas.
’n Offergawe word gewoonlik tydens die dienste ontvang (1 Korintiërs 16:1–2). Baptistekerke word deur tiendes en gawes wat vrywillig gegee word, ondersteun.
’n Oproep tot besluitneming vorm deel van die meeste Baptiste-eredienste. Dit kan insluit dat verlorenes Jesus as persoonlike Here en Verlosser vertrou, dat persone deur “brief” of “verklaring” lidmate van die kerk word, dat “afvalliges” hulle lewe opnuut aan Christus toewy en dat persone hulle tot “voltydse beroepsbediening” verbind. Mense word gewoonlik aangemoedig om hulle besluit openbaar te maak, dikwels deur na vore te kom en die besluit tydens ’n uitnodigingslied ná die preek bekend te maak.
Die doop en die Nagmaal kan deel van ’n erediens wees. Elke gemeente is weereens vry om te kies wanneer en hoe hierdie twee ordinansies onderhou sal word.
’n Erediens kan in byna enige omgewing plaasvind. Weeklikse eredienste vind egter gewoonlik plaas in ’n gebou wat spesiaal vir hierdie doel ontwerp is.
Die ontwerp van aanbiddingsgeboue verskil volgens die begeertes en middele van die kerk. ’n Algemene uitleg is dat die gemeente sit met ’n uitsig op die Nagmaalstafel voor die kansel, soms met ’n Bybel daarop, en met ’n doopbad agter die kansel. Hierdie uitleg beklemtoon die sentrale plek van die verkondiging van God se Woord in aanbidding en die belangrikheid van die twee ordinansies, die doop en die Nagmaal.
Aanbidding en Ander Baptistebeklemtonings
Baptiste-aanbidding hou nou verband met Baptisteleer en kerkregering. Die geloof in die heerskappy van Christus rig byvoorbeeld die Baptiste-oortuiging dat kerke in aanbidding op Jesus behoort te fokus en sy wil behoort te soek en te volg.
Die Baptiste-oortuiging dat die Bybel die gesag vir geloof en praktyk is, kom in aanbidding tot uitdrukking deur die sentrale plek van die Bybel. Omdat die Bybel ’n boek van God en oor God is, verdien dit ’n sentrale plek in die aanbidding van God. Die Bybel vorm die grondslag vir gebede, preke en musiek.
Die Bybelse leer oor die priesterskap van gelowiges (1 Petrus 2:5; Openbaring 1:6; 5:10), die bevoegdheid van die siel, gemeentelike kerkregering en plaaslike kerkoutonomie (Handelinge 6:1–6; 13:1–3; 2 Korintiërs 8:1–8) ondersteun die Baptiste-oortuigings dat enige gelowige in aanbidding kan lei en dat elke kerk onder die heerskappy van Christus vry behoort te wees om die plek, elemente en leiers van aanbidding te bepaal.
Die Baptiste-oortuiging dat Jesus twee ordinansies aan kerke gegee het om te onderhou, naamlik die doop en die Nagmaal (Matteus 28:18–20; 1 Korintiërs 11:23–29), rig sowel die fisiese uitleg van ’n aanbiddingsruimte as die teenwoordigheid van hierdie ordinansies in die aanbidding.
Die Bybelse leer dat verlossing slegs uit genade deur geloof in Christus kom (Efesiërs 2:8–10), rig Baptiste-aanbidding daarin dat niks deel van die diens is wat as ’n ander middel tot verlossing as hierdie geloof vertolk kan word nie.
Godsdiensvryheid (Galasiërs 5:1) skyn helder in die Baptistebegrip van aanbidding. Om eg te wees, moet aanbidding vry en nooit afgedwing wees nie. Kerke behoort vry te wees om die dag, tyd, plek en orde van aanbidding te bepaal. Vanweë Baptiste se diepe verbintenis tot die leiding van die Heilige Gees (Galasiërs 5:18), behoort hierdie vryheid nie tot wanorde te lei nie, maar alles behoort “welvoeglik en ordelik” te geskied (1 Korintiërs 14:40).
Gevolgtrekking
Baptiste se aanbidding van God verskil grootliks van kerk tot kerk, maar sekere elemente is byna altyd teenwoordig vanweë basiese Baptiste-oortuigings. Watter vorm dit ook al aanneem, Baptiste-aanbidding behoort altyd daarna te streef om God en niemand anders nie te verheerlik.