Baptiste se Twee Ordinansies: Die Doop en die Nagmaal

“Gaan dan heen, maak dissipels van al die nasies, en doop hulle in die Naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees.”
Matteus 28:19

“Die Here Jesus het in die nag waarin Hy verraai is, brood geneem; en nadat Hy gedank het, het Hy dit gebreek en gesê: Neem, eet; dit is my liggaam wat vir julle gebreek word; doen dit tot my gedagtenis. Net so het Hy ná die maaltyd ook die beker geneem en gesê: Hierdie beker is die nuwe verbond in my bloed; doen dit, so dikwels as julle daaruit drink, tot my gedagtenis.”
1 Korintiërs 11:23–25

Christene van verskillende denominasies waardeer die doop en die Nagmaal in die een of ander vorm. Baptiste se oortuigings oor die doop en die Nagmaal verskil egter van dié van baie ander denominasies.

Hierdie verskille vorm deel van die kenmerkende samestelling van Baptiste-geloofsoortuigings en -praktyke.

Die Doop en die Nagmaal Is Simbole

Baptiste gebruik gewoonlik die term “ordinansies” eerder as “sakramente” wanneer hulle na die doop en die Nagmaal verwys. Selfs wanneer die woord “sakramente” gebruik word, is dit nooit bedoel om te impliseer dat enigeen van hierdie twee noodsaaklik is vir ’n persoon se verlossing nie.

Baptiste verklaar konsekwent dat die doop en die Nagmaal simbole is en nie noodsaaklik vir verlossing is nie. Hulle vorm nietemin ’n betekenisvolle deel van Baptistepraktyk en -aanbidding.

Omdat die doop en die Nagmaal simbolies is, is die gebruik van die korrekte simbole belangrik. Die doop simboliseer die dood, begrafnis en opstanding van Jesus waardeur ons verlossing moontlik gemaak is. Die doop simboliseer ook dat ’n persoon deur geloof in Christus van die dood na die lewe oorgegaan het en hom of haar met Christus se dood en opstanding vereenselwig het (Romeine 6:3–5; Kolossense 2:12).

Slegs die volledige onderdompeling van ’n persoon in water simboliseer hierdie dood, begrafnis en opstanding voldoende.

Net so is dit belangrik om die regte elemente in die Nagmaal met ’n Bybelse begrip daarvan te gebruik. Jesus het die Nagmaal tydens sy laaste maaltyd met sy dissipels as deel van die Joodse Pasga ingestel (Matteus 26:26–30; Markus 14:22–26; Lukas 22:14–20). Ongesuurde brood en die vrug van die wingerdstok was deel van die maaltyd. Jesus het aangedui dat die brood sy liggaam simboliseer en die vrug van die wingerdstok sy bloed. Die ongesuurde brood simboliseer die reinheid van Christus, want Hy was sonder sonde (Hebreërs 4:15), en sy liggaam was dus ’n vlekkelose offer vir ons sondes. Die sap van geperste druiwe simboliseer die bloed wat Christus vir ons gestort het.

Wanneer Christus se dissipels die brood en die beker gebruik, moet hulle sy offer aan die kruis van Golgota onthou, waar Hy sy liggaam gegee en sy bloed vir ons sondes gestort het. Baptiste glo dat die Bybel leer dat die elemente wat tydens die Nagmaal gebruik word, nie letterlik die liggaam en bloed van Christus is nie.

Hulle is simbole van sy liggaam en bloed. Wanneer iemand die brood eet en uit die beker drink, neem hy of sy nie werklik aan Christus se vlees en bloed deel nie. Dit is eerder ’n geleentheid om ’n bevel van Christus te gehoorsaam en sy offer vir ons, sy teenwoordigheid by ons en sy gewisse wederkoms te onthou (1 Korintiërs 11:24–28).

Die Doop en die Nagmaal Is Nie Bloot Simbolies Nie

Dat Baptiste glo die doop en die Nagmaal is simbolies, beteken nie dat hulle dit as onbelangrik beskou nie. Baptiste glo dat albei van groot betekenis is.

Hulle is belangrik vanweë hulle goddelike oorsprong. Hulle is nie menslike skeppings nie, maar is deur God gegee om ons te help om die evangelie te verkondig en te deel (1 Korintiërs 11:26) en om ons te motiveer om die Christelike lewe te leef (1 Korintiërs 10:16–33; 11:29).

Die handeling van die doop bied aan die persoon wat gedoop word, die geleentheid om in die openbaar te getuig dat hy of sy Jesus as Here en Verlosser vertrou en vergifnis van sonde ervaar het. Die persoon wat die doop bedien, kan die geleentheid gebruik om die aard van verlossing en die betekenis van die doop te verduidelik.

Die Nagmaal bied ’n geleentheid vir sowel evangelisasie as Christelike groei. Dit beklemtoon op ’n aangrypende wyse die liefde van God wat Jesus daartoe gelei het om Homself as ’n offer vir sonde te gee. Vir gelowiges bied die Nagmaal ’n tyd van besondere gemeenskap met die Here waarin hulle dank uitspreek vir sy offer waardeur ons sondes vergewe kan word. Daarom word die Nagmaal ook Gemeenskap genoem.

Die Doop en die Nagmaal Hou Verband met Ander Baptiste-oortuigings

Baptiste se oortuigings oor die doop en die Nagmaal staan nie op hulle eie nie. Hulle hou nou verband met mekaar, asook met ander gekoesterde Baptisteleerstellings.

Die doop en die Nagmaal hou onderling verband. Baptiste glo dat slegs diegene wat weergebore en gedoop is, aan die Nagmaal behoort deel te neem.

Baptiste grond hulle oortuigings op die Bybel, ook hulle oortuigings oor die doop en die Nagmaal. Die Bybel vermeld dat die Nuwe-Testamentiese kerke die doop en die Nagmaal, in daardie volgorde en as simboliese handelinge, beoefen het. Hierdie kerke het uit mense bestaan wat gered en gedoop was. Baptiste glo dat dieselfde patroon vandag gevolg behoort te word.

Omdat Baptiste in die heerskappy van Christus glo, grond hulle hulle oortuigings oor die doop en die Nagmaal op die leer van Jesus. Baptiste gebruik dikwels die woord “ordinansies” wanneer hulle daarna verwys, omdat Jesus self dit ingestel of beveel het (Matteus 28:19; Lukas 22:19; 1 Korintiërs 11:24–25).

Baptiste dring daarop aan dat verlossing deur God se genade en geloof in Christus alleen kom, nie deur werke of rituele nie (Efesiërs 2:8–9). Baptiste voer daarom aan dat die doop en die Nagmaal, hoewel hulle baie betekenisvol is, nie noodsaaklik vir verlossing is nie.

Omdat die Bybel aandui dat alle gelowiges in Christus priesters is (1 Petrus 2:5; Openbaring 5:10), is daar geen behoefte aan ’n priesterlike klas om die doop of die Nagmaal te bedien nie. Hoewel die pastor van ’n kerk gewoonlik doop en by die Nagmaal voorsit, kan enige lidmaat wat deur die kerk aangewys word, dit doen. Tydens die Nagmaal behoort elke gelowige-priester, en nie net die persoon wat voorsit nie, aan die brood en die beker deel te neem.

Vryheid van die siel hou met die doop en die Nagmaal verband in dié sin dat ’n persoon se deelname aan albei vrywillig en nooit gedwonge behoort te wees nie. Baptiste het voortdurend godsdiensvryheid bepleit en daarop aangedring dat niemand gedwing word om aan enige godsdienstige handeling, soos die doop of die Nagmaal, deel te neem nie.

Gemeentelike kerkregering en kerkoutonomie onder die heerskappy van Christus hou met die twee ordinansies verband. Wat die doop betref, het elke Baptistekerk die reg om sake te bepaal soos wanneer en waar die doop bedien sal word. Wat die Nagmaal betref, besluit elke gemeente wie sal voorsit, hoe dikwels die Nagmaal bedien sal word en wie genooi sal word om deel te neem.

Wat laasgenoemde betref, beperk sommige kerke die Nagmaal tot lidmate van die kerk; baie nooi lidmate van ander kerke van “soortgelyke geloof en orde” om deel te neem; sommige sluit alle gedoopte gelowiges in; en enkele kerke stel die Nagmaal oop vir almal wat geloof in Christus as Here en Verlosser bely.

Gevolgtrekking

Baptiste glo dat Jesus twee ordinansies aan die kerk gegee het om uit te voer: die doop en die Nagmaal.

Albei is simbolies én uiters betekenisvol, omdat elkeen die Christelike boodskap van genade en verlossing simboliseer en met ander belangrike Baptisteleerstellings verband hou.

“Ons glo dat Christus twee sakramente aan sy Kerk nagelaat het om te onderhou, naamlik die doop en die Nagmaal; dat die Skriftuurlike vereistes vir die doop bekering en geloof is; dat dit slegs deur onderdompeling behoorlik bedien word; en dat die doop ’n voorvereiste vir die Nagmaal is.”
Artikel 8 van die Geloofsartikels
Union Baptist Association, 1840