Baptiste en Vrywillige Samewerking
“Uit eie beweging het hulle ons dringend gesmeek om die voorreg te hê om aan hierdie diens aan die heiliges deel te neem.”
2 Korintiërs 8:3–4
Baptiste glo dat die Bybel leer dat kerke outonoom behoort te wees, dit wil sê onafhanklik van enige beheer van buite deur individue of groepe. Baptiste glo ook dat die Bybel Christene beveel om by sending betrokke te wees deur Christus se opdrag uit te voer om die evangelie na die hele wêreld te neem.
Geen enkele gemeente, hoe groot ook al, kan die Here se opdrag moontlik voldoende uitvoer nie. Vroeë Baptiste het daarom voor ’n groot dilemma te staan gekom: Hoe kon onafhanklike gemeentes Christus se opdrag uitvoer om die evangelie na die hele wêreld te neem sonder om ’n soort verbinding tussen kerke te vorm wat moontlik hulle outonomie kon ondermyn?
Ná dekades van biddende beraadslaging het Baptiste besluit dat die antwoord op hierdie vraag “vrywillige samewerking” tussen individuele Baptiste en Baptistekerke was.
Die Baptiste-staatsman James L. Sullivan het dit beskryf as ’n “tou van sand met die sterkte van staal.”
Die Grondslae van VRYWILLIGE Samewerking
Vrywillige samewerking rus stewig op ander basiese Baptiste-oortuigings. Vrywilligheid en vryheid vorm ’n tema wat deur die Baptiste-simfonie van geloofsoortuigings en kerkregering loop. Baptiste glo byvoorbeeld die volgende:
Die Bybel leer dat die ervaring van verlossing in Christus vrywillig is. Geloof kan nie afgedwing word nie. Verlossing kom slegs deur ’n geloofsreaksie op God se genadegawe van die Here Jesus Christus (Efesiërs 2:8–10). Niemand kan hierdie verbintenis namens iemand anders aangaan nie. Niemand kan so ’n verbintenis van iemand anders afdwing nie.
Die doop is ’n simbool dat ’n persoon vrywillig ’n verbintenis aan Christus as Verlosser en Here aangegaan het. Die Nuwe Testament openbaar dat die doop nooit afgedwing behoort te word nie, maar altyd vrywillig behoort te wees as ’n simbool dat iemand Jesus Christus vryelik as Here en Verlosser gevolg het.
’n Persoon se besluit om deel van ’n kerk te word, behoort ook vrywillig te wees. Volgens die Nuwe Testament behoort slegs mense wat vrywillig in Jesus geglo het, lidmate van ’n kerk te wees. Verder behoort niemand gedwing te word om lid van ’n kerk te wees nie.
Finansiële ondersteuning van ’n kerk behoort vrywillig te wees. Die vrywillige tiendes en offergawes van lidmate, en nie belastinggeld nie, behoort ’n kerk te finansier.
Die vrywillige aard van kerke geld ook vir die verhouding van kerke tot mekaar en tot ander dele van die Baptiste-denominasie. Elke kerk is outonoom en daarom onder die heerskappy van Christus vry om sake te bepaal soos wie sy leiers sal wees, watter vorm van aanbidding dit sal beoefen en hoe dit met ander Baptiste-instansies sal verband hou. Geen individu, godsdienstige organisasie of regeringsowerheid het die reg om op hierdie vryheid inbreuk te maak nie.
Die Grondslae van Vrywillige SAMEWERKING
Die Bybel stel die begrip van vrywillige samewerking tussen kerke voor. Die Nuwe Testament bevat voorbeelde van sulke samewerking tussen die vroegste Christene en kerke. Samewerking het plaasgevind ter wille van doeltreffende bediening aan menslike nood, gemeenskap, sending en evangelisasie.
Die apostel Paulus het byvoorbeeld aan die kerk in Korinte oor die behoeftes van Christene in Jerusalem geskryf en die Korintiërs aangemoedig om saam met ander kerke aan ’n vrywillige insameling deel te neem om in daardie behoeftes te help voorsien. Hy het duidelik gemaak dat hierdie offer geheel en al vrywillig moes wees. Hy het hulle nie beveel om dit te doen nie. Geen dwang was betrokke nie (2 Korintiërs 8–9).
Die Nuwe Testament vermeld ook dat vraagstukke wat gedreig het om die vroeë Christelike beweging te verdeel, deur vrywillige samewerking en bespreking hanteer is. Geen enkele kerk of groep Christene kon aan ander voorskryf wat hulle moes glo nie, maar deur biddende gesprekke kon hulle aanbevelings ontwikkel. Dit was nie diktatoriale bevele nie, maar genadige voorstelle (Handelinge 15).
Nog ’n voorbeeld van vrywillige samewerking in die Nuwe Testament is die ooreenkoms dat bepaalde evangeliste en sendelinge op verskillende bevolkingsgroepe sou konsentreer. Sommige sou op die Joodse bevolking fokus en ander op die nie-Jode (Galasiërs 2:1–10).
Die Nuwe Testament dui ook aan dat die vroeë kerke in dieselfde geografiese gebied ’n bepaalde verhouding met mekaar gehad het. Die apostel Paulus het geskryf: “Aan die gemeentes van Galasië” (Galasiërs 1:2). Die Openbaring wat aan Johannes gegee is, was gerig aan sewe gemeentes in Klein-Asië, waarvan elkeen duidelik outonoom was maar tog met die ander verband gehou het (Openbaring 1–3).
Die Aard van Vrywillige Samewerking
Die vrywillige aard van die Baptistelewe, wat in die leer van die Bybel gewortel is, het duidelike sterk punte. Die volkome onafhanklikheid van ’n kerk beteken egter dat dit nie die kragtige uitwerking kan hê wat ’n groep kerke vir die saak van Christus kan bereik nie. Hoe kan eenheid dan bereik word sonder om vrywilligheid en vryheid prys te gee?
Baptiste het hierdie vraag beantwoord deur vrywillige samewerking tussen kerke, deur informele netwerke van kerke en deur organisasies soos verenigings, genootskappe en konvensies. Hierdie antwoord het egter stadig ontwikkel, hoofsaaklik vanweë Baptiste se wantroue teenoor godsdienstige organisasies buite plaaslike gemeentes van gelowiges.
Die eerste stap wat Baptiste na vrywillige samewerking geneem het, was die vorming van verenigings van kerke. Die Philadelphia Association is in 1707 in Amerika gestig. ’n Paar persone uit Baptistekerke het bymekaargekom en ’n informele gemeenskap georganiseer volgens die voorbeeld van soortgelyke organisasies wat vroeër in Engeland gevorm is. Diegene wat die vereniging georganiseer het, het dit duidelik gemaak dat dit absoluut geen gesag oor kerke het nie. Die vereniging het hoofsaaklik vir gemeenskap en die bespreking van vraagstukke wat kerke in die gesig gestaar het, bestaan. Vandag bestaan daar honderde sulke verenigings, en hoewel hulle funksies verskil, volg elkeen die model van vrywillige samewerking sonder gesag oor enige kerk.
’n Tweede stap in vrywillige samewerking was die organisering van genootskappe. Hierdie genootskappe het ’n enkele fokus gehad, soos buitelandse sending, binnelandse sending of publikasies. Individue of groepe het lid geword deur ’n finansiële bydrae aan die genootskap te maak. Lidmaatskap was streng vrywillig. Baptiste kon kies om ’n bepaalde genootskap te ondersteun of nie. Genootskappe bestaan steeds in die Baptistelewe, maar nog ’n vorm van samewerking het ontstaan: die konvensie.
Die konvensievorm van organisasie onder Baptiste het in die middel van die 1800’s in die Verenigde State ontwikkel. ’n Konvensie verskil van ’n genootskap daarin dat ’n konvensie steun vir verskillende denominasionele pogings, soos sending, onderwys, liefdadigheid en publikasies, werf en saamvoeg, eerder as vir slegs een saak. Verskeie staats- en nasionale konvensies is gevorm. Die Cooperative Program is ontwikkel as ’n konvensiemetode om Baptistebedienings te help finansier, soos skole, instellings vir kinder- en bejaardesorg, hospitale en organisasies vir staats-, nasionale en wêreldsending.
Konvensies het geen gesag oor kerke nie. Baptiste is vry om met ’n konvensie verband te hou of nie. Sommige organisasies wat soortgelyk aan konvensies is, dra name soos “gemeenskap” of “unie.”
Gevolgtrekking
Vrywillige samewerking tussen verskillende dele van die Baptiste-denominasie bied ’n middel vir doeltreffende diens aan die saak van Christus. Kerke verbind hulle vrywillig met mekaar deur organisasies soos verenigings of konvensies om verskillende bedienings op ’n veel groter skaal uit te voer as wat elke kerk op sy eie sou kon bereik. Hierdie verhouding stem met basiese Baptiste-oortuigings ooreen. Die volgende artikel in hierdie reeks bespreek die doeltreffendheid van vrywillige samewerking en die uitdagings om dit te handhaaf.
“Een basiese werksbeginsel is vrywilligheid … Die denominasie word deur brose organisatoriese bande bymekaargehou, maar die gemeenskaplike ervarings, geloofsoortuigings en doelstellings wat hulle verenig, is sterker as staal.”
James L. Sullivan
Rope of Sand with Strength of Steel