Báp-tít: Điều Gì Làm Nên Một Người Báp-tít?

“…Hãy sẵn sàng để trả lời mọi người hỏi về niềm hy vọng mà anh em có. Nhưng hãy làm điều đó với sự nhu mì và kính trọng…”
I Phi-e-rơ 3:15 (BD2011)

“Tôi chỉ tin vào việc làm một Cơ Đốc nhân – tôi không muốn thuộc về một hệ phái nào.” Bạn đã từng nghe câu nói như vậy chưa? Nghe có vẻ rất đạo đức, nhưng lại khiến người ta nghĩ rằng có điều gì đó không ổn khi là thành viên của một hệ phái Cơ Đốc.

Hệ Phái Là Gì?

Đôi khi người ta không phân biệt rõ giữa “hệ phái” và “tổ chức tôn giáo.” “Hệ phái” mô tả một tập hợp các niềm tin và thực hành được một nhóm người cùng chia sẻ. Các hệ phái thường phát triển nhiều tổ chức khác nhau để thực hiện các giá trị và niềm tin của mình, nhưng các tổ chức đó không phải là hệ phái, mà chỉ là sự thể hiện của hệ phái đó. Ví dụ, Hội Đồng Báp-tít Bang Texas, Hội Đồng Báp-tít Nam Phương và Liên Minh Báp-tít Thế Giới không phải là những hệ phái riêng biệt; chúng là các tổ chức thuộc hệ phái Báp-tít.

Mặc dù một số người cho rằng sẽ lý tưởng nếu tất cả Cơ Đốc nhân đều có cùng một niềm tin và thực hành giống nhau, nhưng thực tế không phải như vậy – và chưa bao giờ như vậy. Ngay từ đầu của phong trào Cơ Đốc, đã có nhiều quan điểm khác nhau về các vấn đề như bản chất của Hội Thánh, con đường cứu rỗi và ý nghĩa của phép báp têm.

Hệ phái là một thực tế. Chúng tồn tại và không hề biến mất. Thực tế, một số hệ phái như hệ phái Báp-tít đang phát triển trên toàn thế giới. Và các hệ phái rất quan trọng. Chúng tạo ra sự khác biệt lớn trong đời sống của con người và trong thế giới. Hệ phái mà một người thuộc về chắc chắn có ảnh hưởng đến đời sống của người đó. Vì vậy, điều quan trọng là phải biết các hệ phái tin và thực hành điều gì.

Điều Gì Làm Người Báp-tít Khác Biệt?

Nếu ai đó hỏi bạn, “Điều gì khiến hệ phái Báp-tít khác với các hệ phái Cơ Đốc khác?” bạn sẽ trả lời thế nào? Có phải là phép báp têm bằng cách nhúng mình cho những người đã tin nhận Chúa Giê-xu Christ làm Chúa và Cứu Chúa không? Có phải là cam kết mạnh mẽ với khái niệm chức tế lễ của mỗi tín hữu không? Có phải là niềm tin bền vững vào tự do tôn giáo không?

Mỗi điều trên đều được các tín hữu Báp-tít tin giữ. Nhưng các Cơ Đốc nhân thuộc hệ phái khác cũng tin vào những điều đó, dù đôi khi với cách hiểu hơi khác.

Thực tế là không có một niềm tin hay thực hành đơn lẻ nào khiến người Báp-tít khác biệt hoàn toàn với các Cơ Đốc nhân khác. Vậy điều gì làm nên một người Báp-tít?

Chính sự kết hợp của các niềm tin và thực hành đã tạo nên sự khác biệt của người Báp-tít so với các nhóm Cơ Đốc khác. Có một nhóm giáo lý và chính thể đặc trưng cho người Báp-tít – một công thức Báp-tít. Giống như hầu hết các công thức nấu ăn, mỗi thành phần riêng lẻ có thể không độc quyền của người Báp-tít, nhưng sự pha trộn tổng thể lại là điều khiến người Báp-tít trở nên đặc biệt. Dù một số thành phần đó cũng có trong công thức của các nhóm Cơ Đốc khác, nhưng không nhóm nào có sự kết hợp giống như người Báp-tít.

Người Báp-tít có nhiều “hương vị” khác nhau. Họ có những cách hiểu và quan điểm khác nhau về một số vấn đề như sự Tái Lâm của Đấng Christ, phong cách thờ phượng và tổ chức hệ phái. Nhưng tất cả người Báp-tít đều có những thành phần cơ bản giống nhau. Có những thành phần bắt buộc phải có, nếu không thì công thức đó không tạo ra một người Báp-tít. Nếu bạn bỏ bột bắp ra khỏi bánh bắp và thay bằng bột mì trắng, bạn sẽ không có bánh bắp. Tương tự, nếu bỏ qua một thành phần thiết yếu trong công thức Báp-tít, bạn sẽ không có một người Báp-tít.

Công Thức Báp-tít

Vậy những thành phần chính trong công thức Báp-tít là gì? Một số điều trong đó chúng ta có chung với hầu hết các Cơ Đốc nhân thuộc các hệ phái khác, như niềm tin nơi Đức Chúa Trời và nơi Chúa Giê-xu Christ là Cứu Chúa. Tuy nhiên, niềm tin của người Báp-tít về một số vấn đề quan trọng lại khác với một số nhóm khác. Ví dụ, mặc dù hầu như tất cả các nhóm Cơ Đốc đều tuyên bố rằng phép báp têm là điều quan trọng, nhưng người Báp-tít có quan điểm khác biệt về phép báp têm. Trong những tuần tới, loạt bài này sẽ trình bày sự khác biệt đó là gì và tại sao nó lại quan trọng.

Công thức Báp-tít bao gồm một số niềm tin hoặc giáo lý chủ chốt:

– Chúa Tể là Chúa Giê-xu Christ

– Kinh Thánh là thẩm quyền viết duy nhất cho đức tin và thực hành

– Năng lực linh hồn

– Sự cứu rỗi khỏi tội lỗi và sự chết đời đời để được tha thứ và sự sống đời đời chỉ bởi đức tin nơi Chúa Giê-xu Christ là Chúa và Cứu Chúa – món quà ân điển của Đức Chúa Trời

– Chức tế lễ của mỗi tín hữu và của tất cả tín hữu trong Đấng Christ

– Báp têm cho người tin

– Phép báp têm và Tiệc Thánh là những biểu tượng tuyệt vời nhưng không phải điều kiện để được cứu rỗi

– Tư cách hội viên Hội Thánh chỉ dành cho những người đã được tái sinh

– Tự do tôn giáo và hệ quả của nó là sự phân biệt giữa Hội Thánh và nhà nước

Dựa trên nền tảng của những niềm tin này là một số thực hành hoặc chính thể thuộc công thức Báp-tít:

– Quản trị Hội Thánh theo hình thức hội chúng dưới quyền tể trị của Đấng Christ

– Tính tự trị của các Hội Thánh

– Sự hợp tác tự nguyện cho các mục vụ khác nhau

Liên quan chặt chẽ đến những niềm tin và thực hành này là một số trọng tâm đặc trưng cho hầu hết người Báp-tít:

– Truyền giảng

– Truyền giáo

– Giáo dục Cơ Đốc

– Chức vụ

– Quan tâm xã hội

Để thực hiện những điều này, người Báp-tít đã tổ chức theo nhiều cách khác nhau ngoài các hội thánh địa phương, như các hiệp hội hội thánh, hội truyền giáo, hội đồng, thông công, liên minh và liên hiệp. Người Báp-tít cũng đã thành lập nhiều tổ chức như các cơ sở giáo dục, truyền giáo, chăm sóc trẻ em, người già và người bệnh. Thành phần chung trong tất cả những điều này là sự hợp tác tự nguyện.

Người Báp-tít nỗ lực đặt nền tảng cho mỗi niềm tin, thực hành, trọng tâm và tổ chức của mình trên sự dạy dỗ của Kinh Thánh. Mong ước của người Báp-tít là được trở nên gần giống với mô hình Tân Ước cho một Cơ Đốc nhân và một Hội Thánh nhất có thể, với sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời qua sự dạy dỗ và quyền năng của Đức Thánh Linh.

Điều Này Có Gì Khác Biệt?

Hệ phái của một người có tạo nên sự khác biệt không? Có, rất nhiều. Có những Cơ Đốc nhân tận tụy tuyệt vời trong nhiều hệ phái khác nhau, nhưng có những niềm tin đặc trưng mà chúng ta trân quý với tư cách là người Báp-tít – đó là những lý do thuyết phục để trở thành một phần của hệ phái Báp-tít. Ví dụ, người Báp-tít tin rằng sự cứu rỗi là bởi ân điển qua đức tin mà thôi – không phải ân điển/đức tin cộng với phép báp têm, hay bí tích, hay tư cách hội viên Hội Thánh. Người Báp-tít khẳng định rằng một Hội Thánh nên tự quyết định ai sẽ là mục sư của mình, chứ không phải do một cá nhân hay một nhóm bên ngoài chỉ định.

Hệ phái Báp-tít có quan trọng không? Có, chắc chắn là vậy! Hệ phái Báp-tít đã và đang tạo nên sự khác biệt trong thế giới. Ví dụ, chúng ta được tự do thờ phượng tại đất nước này phần lớn là nhờ vào những nỗ lực hy sinh và vô vị lợi của những người thuộc hệ phái Báp-tít. Người Báp-tít đã đấu tranh cho tự do tôn giáo để mọi người có thể thờ phượng theo lương tâm của mình mà không bị chính quyền hay tổ chức tôn giáo can thiệp. Họ đã làm điều đó dù phải chịu bắt bớ. Người Báp-tít tiếp tục làm việc vì tự do tôn giáo cho mọi người trên khắp thế giới.

“Vì các nguyên tắc Báp-tít là điều riêng biệt của người Báp-tít, nên mỗi Hội Thánh Báp-tít, với tất cả các chức vụ từ mục sư đến giáo viên Trường Chúa Nhật, cần phải thể hiện trong cộng đồng nơi mình rao giảng Lời Chúa một điều gì đó khác biệt với bất kỳ hội chúng nào khác.”
J. B. Gambrell (1841–1921)
Mục sư Báp-tít, hiệu trưởng đại học, biên tập viên, giáo sư thần học, lãnh đạo và chính khách hệ phái