Baptistler: Kim? Ne? Neden? Nerede? Ne Zaman?

“Evet, bana güzel bir miras düştü.”
Mezmur 16:6

“Her Baptist neden Baptist olduğunu bilmeli ve bunu Tanrı Sözü’nün açık buyruklarından öğrenmelidir. Böyle bir bilgiye sahip olmamak, kiliselerimizin her yönden zarar görmesine yol açar.”
George W. Truett
Dallas Birinci Baptist Kilisesi Pastörü, 1897-1944

Baptistlerin sayısı dünya çapında milyonları bulmakta ve Baptistler sık sık haberlere konu olmaktadır. Buna karşın, genel olarak dünya Baptistler hakkında çok az şey bilmekte ve bilinenler de çoğu kez yanlış anlaşılmaktadır. Hatta bazı Baptistler bile Baptist inançlarına ve uygulamalarına, mirasına ve tarihine aşina değildir.

Örneğin, biliyor muydunuz…

…bir Baptist pastörün, Amerika’da herkes için tam din özgürlüğü sağlayan

ilk yönetim biçimini kurduğunu

…Amerika’dan giden ilk Baptist misyonerlerin, misyon sahasına gitmek üzere yola çıktıklarında Baptist olmadıklarını, ancak misyon sahasına giderken Baptist olduklarını

…İngiltere’deki ilk Baptist pastörün, herkesin ibadet özgürlüğüne sahip olması gerektiğinde ısrar ettiği için Kral I. James

(Kral James İncili ile tanınan kral) tarafından hapsedildiğini

…Teksas Cumhuriyeti’nin seçimle göreve gelen ilk başkanının, seçkin bir Teksaslı Baptist cemaat mensubu olduğunu

…ilk Baptistlerden bazılarının vaftizi suya tamamen batırarak değil, kişinin üzerine su dökerek uyguladıklarını; ancak kısa süre sonra Kutsal Kitap’ın

suya tamamen batırmanın doğru vaftiz biçimi olduğunu öğrettiği sonucuna vardıklarını

…Amerika’daki ilk Baptistlerden bazılarının, bir ibadet toplantısına ilahi söylemeyi dahil ettikleri için alenen kırbaçlandıklarını; çünkü böyle ilahi söylemenin ruhsallıktan yoksun ve Kutsal Kitap’a aykırı sayıldığını

…Amerika Birleşik Devletleri’nden başka bir

ülkeye giden ilk Baptist misyonerin, daha önce köle olan bir Afrikalı-Amerikalı olduğunu

…Teksaslı bir Baptist pastörün, Washington, D.C.’deki Amerika Birleşik Devletleri Kongre Binası’nın merdivenlerinden din özgürlüğü üzerine bir vaaz verdiğini

…Virginia’daki bir Baptist pastörün, Amerika Birleşik Devletleri Anayasası’na din özgürlüğünü güvence altına alan bir değişiklik eklenmesini teşvik etmek amacıyla James Madison ile görüştüğünü

…dünyanın en tanınmış müjdecisinin, hizmetine yirminci yüzyılın ortalarında başlayan bir Baptist olduğunu.

…Teksas hâlâ bağımsız bir ulusken Meksika Körfezi’nde Baptist olarak vaftiz edilen ilk kişinin büyük bir süt şirketi kurduğunu

…Amerika Birleşik Devletleri’nin eski bir başkanı ve Nobel Ödülü sahibi bir kişinin, Baptist bir cemaat mensubu ve Pazar Okulu öğretmeni olduğunu

…cömert bir Baptist iş adamının, peyniri pastörize etmek için etkili bir yöntem geliştiren ilk kişi olduğunu

…yaygın olarak kullanılan “En Yüce Olan İçin Elimden Gelenin En İyisi” adlı adanmışlık kitabının yazarının, babası ve erkek kardeşi Baptist pastörler olan dindar bir Baptist aileden gelen bir Baptist olduğunu

Bu “biliyor muydunuz” ifadeleri ilgi çekicidir (bu dizinin sonraki makalelerinde bunlar hakkında daha fazla bilgi verilecektir), ancak Baptistleri hangi inanç ve uygulamaların nitelediğini göstermez. Biri size, “Baptistleri diğer Hristiyan mezheplerinden ayıran tek şey nedir?” diye sorsa cevabınız ne olurdu? Ya da size, “Baptist bir Hristiyan olmak ne fark yaratır?” diye sorulsa ne söylerdiniz? Önümüzdeki haftalarda bu makale dizisi bu tür soruları inceleyecektir.

Baptistler Hakkında Bilgi Eksikliği Neden Var?

Günümüzde birçok Baptist, Baptist olmanın ne anlama geldiğini neden yeterince anlamamaktadır? Bu bilgi eksikliğine muhtemelen birkaç etken katkıda bulunmuştur:

* Kiliselerde Pazar akşamları düzenlenen BYPU, BTU, Eğitim Birliği ve Kilise Eğitimi (adları Baptist yaşamının farklı dönemlerinde değişmiş olsa da her birinin amacı “öğrenciler yetiştirmekti”) Baptist öğretisini, uygulamasını ve tarihini vurguluyordu; fakat bunlar artık mevcut değildir.

* Son yıllarda başka mezheplerden çok sayıda kişi Baptist kiliselerine katılmış, başkaları ise çok az kilise geçmişiyle ya da hiçbir kilise geçmişi olmadan gelmiştir. Her iki durumda da onların Baptist inançlarına ve uygulamalarına ilişkin bilgisi genellikle sınırlıdır.

* Bazı Baptist kiliseleri, üyelerinin Baptist bir Hristiyan ve Baptist bir kilise olmanın ne anlama geldiğini kavramalarına çok az yardım eder ya da hiç yardım etmez.

* Bazı kişiler mezheplerin ya geçmişte kalmış bir olgu ya da pek az öneme sahip olduğunu düşünür. (Gerçek şudur ki Baptist mezhebi yok olup gitmemekte, büyümektedir; mezhepsel farklılıklar da önemlidir.)

Baptist İnançlarına Yönelik Artan İlgi

Hem Baptistler hem de Baptist olmayanlar arasında Baptistlerin gerçekte kim olduklarına ilişkin anlayışın böyle azalması, Hristiyanlardan oluşan Baptist ailemizin inançlarına, uygulamalarına ve mirasına yönelik yenilenmiş bir ilgi doğurmuştur.

Dallas Birinci Baptist Kilisesi’nin ünlü pastörü George W. Truett’ın bir yüzyıl önce söylediği şu sözlerin önemini fark ediyoruz: “Her Baptist neden Baptist olduğunu bilmeli ve bunu Tanrı Sözü’nün açık buyruklarından öğrenmelidir. Böyle bir bilgiye sahip olmamak, kiliselerimizin her yönden zarar görmesine yol açar.”

Geçmişteki Baptistler, kendilerini ayrı bir mezhep yapan inançlara ve uygulamalara kararlılıkla bağlı kaldılar. Bunu farklı olmak istedikleri için değil, Tanrı Sözü’ne sadık olduklarına ikna oldukları için yaptılar. Yönetimlerin ve diğer Hristiyan grupların şiddetli karşı koyuşuna dayandılar. Kutsal Kitap’a dayanan inançlarından vazgeçmeyi reddettikleri için alaya, para cezalarına, alenen kırbaçlanmaya, hapse ve ölüme katlandılar. Kuşkusuz, korumak uğruna böylesine yüksek bir bedel ödedikleri Kutsal Kitap temelli imanı ciddiye almalı ve sonraki nesillere aktarmalıyız.

Şükürler olsun ki Baptist öğretisine, uygulamasına ve mirasına yeniden ağırlık verilmektedir. Teksas Baptist Genel Konvansiyonu, Baptist inançları ve kilise yönetimi hakkında bilgi ve esin sağlamak amacıyla 1994 yılında Baptist Ayırt Edici Özellikleri Komitesi’ni ve Teksas Baptist Miras Merkezi’ni kurdu. Baptist okulları Baptist kimliği üzerine dersler sunmaktadır. Giderek daha fazla kilise Baptist inançları üzerine konferanslar düzenlemektedir. Baptist inançları ve mirası hakkında kitaplar ve başka materyaller hazırlanmaktadır. Giderek daha çok pastör Baptist ayırt edici özellikleri üzerine vaazlar vermektedir.

Baptistler İçin Önemli İnançlar Üzerine Bir Yıl Süren Makale Dizisi

Bay Noble Hurley, Baptistlere yönelik artan ilgi dalgasını güçlendirmek ve Baptistler hakkındaki yanlış anlama ve bilgisizlik karanlığını dağıtmak için Baptistlerin öyküsünün anlatılmasına yardım etme konusunda derin bir tutkuya sahipti. Bu nedenle, 2004’teki ölümünden önce tam da bunu yapmaya yardımcı olacak kaynakları sağladı. Baptist Standard’da bir yıl boyunca yayımlanan bu makale dizisi, onun cömertliğinin sonucudur.

Bu makaleler Baptist inançlarının resmî bir bildirisi değildir. Aslında böyle “resmî” bir bildiri yoktur. Hiçbir Baptist bütün Baptistler adına konuşmaz. Dolayısıyla bu makaleler tek bir Baptistin, yani yazarın bakış açısını temsil etmektedir.

Bu dizi, Kutsal Kitap’a dayalı temelleri ve tarihsel arka planı sunarak Baptistlerin temel inançlarını ve uygulamalarını ele alacaktır. Ele alınacak konular arasında Mesih’in Rabliği, Kutsal Kitap’ın yetkisi, ruhun yeterliliği, kurtuluşun doğası, imanlıların kâhinliği, imanlının vaftizi, kilise üyeliği ve yönetimi, özerklik, gönüllü iş birliği, din özgürlüğü ve kilise ile devletin ayrılığı ile Baptistlerin dünyayla ilişki kurmalarının başlıca yolları yer almaktadır.

Bu konuların bazıları, hatta belki de çoğu, tartışmalıdır. Bu şaşırtıcı değildir. Baptistler arasındaki hararetli görüş ayrılıkları yeni değildir. Baptistlerin sessiz bir halk olmadığı söylenmiştir. Tersine, Baptistler inançlarını tutkuyla ifade ederler. Yorumlama ve ifade özgürlüğüne bağlılığımız farklılıklara yol açar.

Elbette, bu kadar kısa makaleler bu konuları yeterince ele alamaz. Daha fazla bilgiyi erişilebilir kılmak amacıyla bir internet sitesinde her konuya ilişkin makaleler ve kaynaklar yer alacaktır. Bkz. www.baptistdistinctives.org.

Bu makaleler, nihai sonucun yalnızca Baptistlere ilişkin kim, ne, neden, nerede ve ne zaman sorularının daha iyi anlaşılması değil, aynı zamanda Mesih’in davasının dünya çapında ilerlemesi olması duasıyla yayımlanmaktadır.

Daha fazla bilgi için bkz. www.baptistdistinctives.org.

Baptist ayırt edici özellikleri hakkında bilgi paylaşmak isteyen Noble Hurley, 2004’teki ölümünden kısa süre önce bu diziyi yayımlamak amacıyla Jane ve Noble Hurley Baptist Kimliği Fonu’nu kurdu ve William M. Pinson Jr. ile Doris A. Tinker’dan makaleleri hazırlamalarını istedi. © (Makale 1)

_ _ _ _ _ _ _ _

BU MAKALEDEKİ “BİLİYOR MUYDUNUZ?” BÖLÜMÜNÜN CEVAPLARI

…bir Baptist pastörün, Amerika’da herkes için tam din özgürlüğü sağlayan ilk yönetim biçimini kurduğunu
ROGER WILLIAMS

…Amerika’dan giden ilk Baptist misyonerlerin, misyon sahasına gitmek üzere yola çıktıklarında Baptist olmadıklarını, ancak misyon sahasına giderken Baptist olduklarını
ADONIRAM VE ANN HASSELTINE JUDSON

…İngiltere topraklarındaki ilk Baptist pastörün, herkesin ibadet özgürlüğüne sahip olması gerektiğinde ısrar ettiği için Kral I. James (Kral James İncili ile tanınan kral) tarafından hapsedildiğini
THOMAS HELWYS

…Teksas Cumhuriyeti’nin seçimle göreve gelen ilk başkanının, seçkin bir Teksaslı Baptist cemaat mensubu olduğunu
SAM HOUSTON

…ilk Baptistlerden bazılarının vaftizi suya tamamen batırarak değil, kişinin üzerine su dökerek uyguladıklarını; ancak kısa süre sonra Kutsal Kitap’ın suya tamamen batırmanın doğru vaftiz biçimi olduğunu öğrettiği sonucuna vardıklarını
İLK GENEL BAPTİSTLER

…Amerika Birleşik Devletleri’nden başka bir ülkeye giden ilk Baptist misyonerin, daha önce köle olan bir Afrikalı-Amerikalı olduğunu
GEORGE LIELE

…Teksaslı bir Baptist pastörün, Washington, D.C.’deki Amerika Birleşik Devletleri Kongre Binası’nın merdivenlerinden din özgürlüğü üzerine bir vaaz verdiğini
GEORGE W. TRUETT

…dünyanın en tanınmış müjdecisinin, Baptist bir kilisenin üyesi olan bir Baptist olduğunu
BILLY GRAHAM

…Teksas hâlâ bağımsız bir ulusken Meksika Körfezi’nde Baptist olarak vaftiz edilen ilk kişinin büyük bir süt şirketi kurduğunu
GAIL BORDEN JR.

…Amerika Birleşik Devletleri’nin eski bir başkanı ve Nobel Ödülü sahibi bir kişinin, Baptist bir cemaat mensubu ve Pazar Okulu öğretmeni olduğunu
JIMMY CARTER

…cömert bir Baptist iş adamının, peyniri pastörize etmek için etkili bir yöntem geliştiren ilk kişi olduğunu
JAMES L. KRAFT